SRCE1-770x428
Kako sukob rešiti mirnim putem (medijacijom)
jun 06, 2016
doktori-600x399
Prava i obaveze medicinskih profesionalaca
jun 08, 2016
Prikaži sve
pravni-skener

Zakonom o pravima pacijenata uređena su prava pacijenata prilikom korišćenja zdravstvene zaštite, kao i način ostvarivanja i zaštite tih prava. Istim zakonom su bliže određene dužnosti pacijenata. U skladu sa pomenutim zakonom, pacijentu se garantuje pravo na kvalitetnu i kontinuiranu zdravstvenu zaštitu u skladu sa njegovim zdravstvenim stanjem, opšteprihvaćenim stručnim standardima i etičkim načelima, u najbolјem interesu pacijenta i uz poštovanje njegovih ličnih stavova.


Prava pacijenata


Pravo na dostupnost zdravstvene zaštite

  • pacijent ima pravo na dostupnu i kvalitetnu zdravstvenu zaštitu, u skladu sa svojim zdravstvenim stanjem, a u granicama materijalnih mogućnosti sistema zdravstvene zaštite,
  • pacijent ima pravo na jednak pristup zdravstvenoj službi, bez diskriminacije u odnosu na finansijske mogućnosti, mesto stanovanja, vrstu obolјenja, vreme pristupa zdravstvenoj službi ili u odnosu na neku drugu različitost koja može da bude uzrok diskriminacije.

Pravo na informacije

  • pacijent ima pravo na sve vrste informacija o stanju svoga zdravlјa, zdravstvenoj službi i načinu kako je koristi, kao i na sve informacije koje su na osnovu naučnih istraživanja i tehnoloških inovacija dostupne,
  • pacijent ima pravo na informacije o pravima iz zdravstvenog osiguranja i postupcima za ostvarivanje tih prava,
  • pacijent ima pravo da informacije dobije blagovremeno i na način koji je u njegovom najbolјem interesu,
  • pacijent ima pravo na informaciju o imenu i prezimenu i profesionalnom statusu zdravstvenih radnika, odnosno zdravstvenih saradnika koji učestvuju u preduzimanju medicinskih mera i postupku njegovog lečenja uopšte.

Pravo na preventivne mere

  • pacijent ima pravo na odgovarajuće zdravstvene usluge radi očuvanja i unapređenja zdravlјa, sprečavanja, suzbijanja i ranog otkrivanja bolesti i drugih poremećaja zdravlјa
  • zdravstvena ustanova ima obavezu sprovođenja preventivnih mera podizanjem svesti lјudi i obezbeđivanjem zdravstvenih usluga u odgovarajućim intervalima, za grupacije stanovništva koje su izložene povećanom riziku obolevanja, u skladu sa zakonom.

Pravo na kvalitet pružanja zdravstvene usluge

  • pacijent ima pravo na blagovremenu i kvalitetnu zdravstvenu uslugu, u skladu sa zdravstvenim stanjem i utvrđenim stručnim standardima,
  • pravo na kvalitet zdravstvene usluge podrazumeva odgovarajući nivo pružanja zdravstvenih usluga i humanog odnosa prema pacijentu.

Pravo na bezbednost pacijenta

  • pacijent ima pravo na bezbednost u ostvarivanju zdravstvene zaštite, u skladu sa savremenim dostignućima zdravstvene struke i nauke, s cilјem postizanja najpovolјnijeg ishoda lečenja i smanjenja rizika za nastanak neželјenih posledica po zdravlјe pacijenta, na najmanju moguću meru,
  • zdravstvena ustanova je dužna da se stara o bezbednosti u pružanju zdravstvene zaštite, kao i da kontinuirano prati faktore rizika i preduzima mere za njihovo smanjenje, u skladu sa propisima kojima se uređuje oblast kvaliteta u zdravstvenoj zaštiti,
  • pacijent ne može trpeti štetu prouzrokovanu neadekvatnim funkcionisanjem zdravstvene službe.

Pravo na obaveštenje

  • pacijent ima pravo da od nadležnog zdravstvenog radnika blagovremeno dobije obaveštenje, koje mu je potrebno kako bi doneo odluku da pristane ili ne pristane na predloženu medicinsku meru,
  • obaveštenje daje nadležni zdravstveni radnik usmeno i na način koji je razumlјiv pacijentu, vodeći računa o njegovoj starosti, obrazovanju i emocionalnom stanju i obuhvata: dijagnozu i prognozu bolesti, kratak opis, cilј i korist od predložene medicinske mere, vreme trajanja i moguće posledice preduzimanja, odnosno ne preduzimanja predložene medicinske mere, vrstu i verovatnoću mogućih rizika, bolne i druge sporedne ili trajne posledice, alternativne metode lečenja, moguće promene pacijentovog stanja posle preduzimanja predložene medicinske mere, kao i moguće nužne promene u načinu života pacijenata, dejstvo lekova i moguće sporedne posledice tog dejstva.

Pravo na slobodan izbor

  • pacijent ima pravo na slobodan izbor doktora medicine, odnosno doktora stomatologije, zdravstvene ustanove, kao i slobodan izbor predloženih medicinskih mera, u skladu sa zakonom kojim se uređuje oblast zdravstvene zaštite i zakonom kojim se uređuje oblast zdravstvenog osiguranja.

Pravo na drugo stručno mišlјenje

  • -pacijent ima pravo da od doktora medicine, odnosno doktora stomatologije, koji nije direktno učestvovao u pružanju zdravstvene usluge, zatraži drugo stručno mišlјenje o stanju svoga zdravlјa (ostvaruje gana lični zahtev),
  • zdravstvena ustanova je dužna da na vidnom mestu istakne i redovno ažurira, spisak organizacionih jedinica i doktora medicine, odnosno doktora stomatologije, koji pružaju zdravstvene usluge u toj organizacionoj jedinici.

Pravo na privatnost i poverlјivost

  • pacijent ima pravo na poverlјivost svih ličnih informacija, koje je saopštio nadležnom zdravstvenom radniku, odnosno zdravstvenom saradniku, uklјučujući i one koje se odnose na stanje njegovog zdravlјa i potencijalne dijagnostičke i terapijske procedure, kao i pravo na zaštitu svoje privatnosti tokom sprovođenja dijagnostičkih ispitivanja i lečenja u celini,
  • zabranjeno je da nadležni zdravstveni radnik, odnosno zdravstveni saradnik, saopšti drugim licima lične informacije o pacijentu.

Pravo na pristanak

  • pacijent ima pravo da slobodno odlučuje o svemu što se tiče njegovog života i zdravlјa, osim u slučajevima kada to direktno ugrožava život i zdravlјe drugih lica,
  • bez pristanka pacijenta ne sme se, po pravilu, nad njim preduzeti nikakva medicinska mera,
  • medicinska mera protivno volјi pacijenta, odnosno zakonskog zastupnika deteta, odnosno pacijenta lišenog poslovne sposobnosti, može se preduzeti samo u izuzetnim slučajevima, koji su utvrđeni zakonom i koji su u skladu sa lekarskom etikom,
  • pacijent može dati pristanak na predloženu medicinsku meru izričito (usmeno ili pismeno), odnosno prećutno (ako se nije izričito protivio),
  • za preduzimanje predložene invazivne dijagnostičke i terapijske medicinske mere, neophodan je pismeni pristanak pacijenta, odnosno njegovog zakonskog zastupnika,
  • pacijenta ne obavezuje pristanak kome nije prethodilo potrebno obaveštenje, a nadležni zdravstveni radnik koji preduzima medicinsku meru, u tom slučaju snosi rizik za štetne posledice,
  • pristanak na predloženu medicinsku meru pacijent može opozvati (usmeno ili pismeno), sve dok ne započne njeno izvođenje, kao i za vreme trajanja lečenja,
  • pacijent, koji je sposoban za rasuđivanje, ima pravo da predloženu medicinsku meru odbije, čak i u slučaju kada se njome spasava ili održava njegov život (nadležni zdravstveni radnik dužan je da pacijentu ukaže na posledice njegove odluke o odbijanju predložene medicinske mere, i da o tome od pacijenta zatraži pismenu izjavu koja se mora čuvati u medicinskoj dokumentaciji, a ako pacijent odbije davanje pismene izjave, o tome će sačiniti službenu belešku,
  • nad pacijentom koji je bez svesti, ili iz drugih razloga nije u stanju da saopšti svoj pristanak, hitna medicinska mera može se preduzeti i bez njegovog pristanka, o čemu će se obavestiti članovi uže porodice, uvek kada je to moguće,
  • ako je pacijent dete ili je lišen poslovne sposobnosti, medicinska mera može se preduzeti, uz pristanak njegovog zakonskog zastupnika, koji je prethodno obavešten.

Pravo na uvid u medicinsku dokumentaciju

  • pacijent ima pravo uvida u svoju medicinsku dokumentaciju,
  • u slučaju kada je pacijent dete, odnosno lice lišeno poslovne sposobnosti, pravo uvida u medicinsku dokumentaciju ima zakonski zastupnik,
  • članovi uže porodice pacijenta imaju, izuzetno, pravo uvida u medicinsku dokumentaciju svog člana porodice, ako su ti podaci od značaja za njihovo lečenje,
  • nadležni zdravstveni radnik dužan je da uredno vodi medicinsku dokumentaciju, u skladu sa zakonom, i da evidentira sve preduzete medicinske mere, a posebno anamnezu, dijagnozu, dijagnostičke mere, terapiju i rezultat terapije, kao i savete date pacijentu.

Pravo na poverlјivost podataka o zdravstvenom stanju pacijenta

  • podaci o zdravstvenom stanju, odnosno podaci iz medicinske dokumentacije, spadaju u podatke o ličnosti i predstavlјaju naročito osetlјive podatke o ličnosti pacijenta, u skladu sa zakonom,
  • podatke dužni su da čuvaju svi zdravstveni radnici, odnosno zdravstveni saradnici, kao i druga lica zaposlena u zdravstvenim ustanovama, privatnoj praksi, organizacionoj jedinici visokoškolske ustanove zdravstvene struke koja obavlјa zdravstvenu delatnost, drugom pravnom licu koje obavlјa određene poslove iz zdravstvene delatnosti u skladu sa zakonom, organizaciji obaveznog zdravstvenog osiguranja, kao i pravnom licu koje obavlјa poslove dobrovolјnog zdravstvenog osiguranja, kod kojih je pacijent zdravstveno osiguran, a kojima su ti podaci dostupni i potrebni radi ostvarivanja zakonom utvrđenih nadležnosti,
  • naročito osetlјivim podacima o ličnosti pacijenta smatraju se i podaci o lјudskim supstancama, na osnovu kojih se može utvrditi identitet lica od koga one potiču.,
  • dužnosti čuvanja podataka nadležni zdravstveni radnici, odnosno zdravstveni saradnici, kao i druga lica zaposlena kod poslodavaca mogu biti oslobođeni samo na osnovu pismenog pristanka pacijenta, odnosno njegovog zakonskog zastupnika, ili na osnovu odluke suda.

Pravo pacijenta koji učestvuje u medicinskom istraživanju

  • medicinsko istraživanje koje uklјučuje punoletnog poslovno sposobnog pacijenta može se preduzimati samo uz njegov pristanak,
  • pacijent pristanak mora dati u pismenom obliku, nakon što je dovolјno obavešten o smislu, cilјu, postupcima, očekivanim rezultatima, mogućim rizicima, kao i o neprijatnim pratećim okolnostima istraživanja,
  • na zahtev pacijenta, obaveštenje se daje i u pismenom obliku, a pacijent mora biti posebno upozoren da je slobodan da učešće u istraživanju odbije i da pristanak koji je dao, u svako vreme opozove, u pismenom obliku.
  • nadležni zdravstveni radnik koji vrši medicinsko istraživanje, dužan je da vodi računa o tome da zaštita života i zdravlјa pacijenta uvek ima prednost u odnosu na interes društva i nauke,
  • pacijent, koji zbog medicinskog istraživanja pretrpi štetu na svom telu ili zdravlјu, ima pravo na naknadu štete u skladu sa zakonom, bez obzira na krivicu
  • učestvuje u kliničkom ispitivanju lekova i medicinskih sredstava, u skladu sa zakonom kojim se uređuje oblast lekova i medicinskih sredstava,
  • zabranjeno je preduzimanje medicinskog istraživanja u privatnoj praksi.

Comments are closed.